مریم حسین زاده هنزایی ، توانانیوز_ نتایج یک مطالعه علمی که در مجله معتبر لنست گلوبال هلث (The Lancet Global Health) منتشر شده، تصویر هولناکی از پیامدهای انسانی تحریمهای اقتصادی یکجانبه ترسیم میکند. بر اساس این پژوهش، تحریمهای آمریکا به طور غیرمستقیم سالانه باعث مرگ بیش از 564 هزار نفر در سراسر جهان میشود؛ رقمی که با تلفات بسیاری از جنگهای تمام عیار برابری میکند.
آماری که شوکه میکند: قربانی اصلی «کودکان زیر پنج سال»
مؤسسه «لیبرترین» (The Libertarian Institute) که این یافتهها را منتشر کرده، بر یک نکته کلیدی تأکید دارد: ۵۱ درصد از این مرگ و میرها (بیش از نیمی از قربانیان) مربوط به کودکان زیر پنج سال است. این آمار نشان میدهد که برخلاف ادعای ابزارهای «انسانی» یا «جایگزین صلحآمیز» برای جنگ، تحریمها در عمل به شدت گروههای آسیبپذیر و بیدفاع جامعه را هدف قرار میدهند.
مکانیسم مرگ: تحریمها چگونه میکشند؟
تحریمها با گلوله یا بمب نمیکشند، بلکه با فلج کردن اقتصاد و زیرساختهای حیاتی. این گزارش تحلیلی نشان میدهد که مسیرهای مرگ در کشورهای تحریمشده معمولاً از سه طریق است:
- شکست نظام سلامت: مسدود شدن تراکنشهای بانکی و تحریمهای ثانویه، خرید دارو، تجهیزات پزشکی و واکسن را غیرممکن میکند. بیماران سرطانی، دیالیزی و کودکان نیازمند به واکسن، اولین قربانیان این انسانیزدایی از سلامت هستند.
- سوءتغذیه و قحطی: تحریم مواد غذایی و سوخت، زنجیره تأمین غذا را مختل میکند. در چنین شرایطی، کودکان زیر پنج سال که نیاز مبرم به تغذیه مناسب دارند، دچار سوءتغذیه حاد شده و در مقابل بیماریهای سادهای مانند اسهال و ذاتالریه نیز تسلیم میشوند.
- تخریب زیرساختهای اولیه: عدم امکان واردات قطعات یدکی برای تصفیهخانههای آب و نیروگاهها، منجر به شیوع بیماریهای واگیر (مانند وبا) و مختل شدن خدمات درمانی میشود.
تحریم یکجانبه آمریکا در مقابل تحریم سازمان ملل
یکی از نکات ظریف اما حیاتی این تحقیق، تفاوت میان تحریمهای چندجانبه سازمان ملل و تحریمهای یکجانبه آمریکاست. پژوهشگران معتقدند شواهد آماری نشان نمیدهد که تحریمهای سازمان ملل به تنهایی چنین آمار مرگومیر بالایی داشته باشند. مشکل عمده، تحریمهای «شامل» (Comprehensive) آمریکاست که عملاً تمام وجوه اقتصادی یک کشور را هدف میگیرد، حتی واردات غذا و دارو.
کارشناسان اقتصادی این پدیده را «عقوبت جمعی» مینامند؛ جایی که فشار حداکثری برای تغییر رفتار سیاسی یک دولت، در عمل به مجازات میلیونها غیرنظامی و به قیمت جان صدها هزار کودک خردسال تمام میشود.
واکنشها و الزامات بینالمللی
این یافتهها در حالی منتشر میشود که سازمان ملل متحد نیز به رسمیتشناختن این معضل، روز ۴ دسامبر را به عنوان «روز جهانی مقابله با اقدامات قهرآمیز یکجانبه» نامگذاری کرده است. بسیاری از حقوقدانان بینالمللی استدلال میکنند که چنین تحریمهایی به دلیل نقض حق حیات (که در میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی تصریح شده) میتوانند مصداق «جنایت علیه بشریت» باشند.
نتیجهگیری نهایی
اطلاعات منتشر شده توسط مؤسسه لیبرترین و تأیید شده توسط مطالعات آکادمیک (نظیر مقاله لنست)، روایتی رایج را به چالش میکشد: تحریمها «جایگزین صلحآمیز» جنگ نیستند، بلکه «شکلی دیگر از جنگ» هستند. اگر سالانه نیم میلیون کودک و بزرگسال به طور غیرمستقیم بر اثر تحریم قربانی میشوند، جامعه بینالملل باید از دولتی که اعمالکننده این تحریمهاست، پاسخ بخواهد: آیا محاصره اقتصادی که قاتل کودکان است، با اصول حقوق بشر و بشردوستانه قابل جمع است؟
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟