مریم حسین زاده هنزایی ، توانانیوز_ در یک تحول کمسابقه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای سفر تاریخی خود به چین، تنها مقامات سیاسی را همراه نبرده است. او کاروانی از بیش از ۱۲ تن از قدرتمندترین مدیران عامل اقتصاد آمریکا را در کنار خود جای داده است. حضور چهرههایی نظیر ایلان ماسک (تسلا)، تیم کوک (اپل) و جنسن هوانگ (انویدیا) در کنار وزرای کلیدی کابینه، ماهیت این سفر را از یک دیدار دیپلماتیک صرف، به یک «مذاکره تجاری در بالاترین سطح» تبدیل کرده است.
بر اساس گزارشها و تصاویر منتشر شده از مراسم استقبال در تالار بزرگ خلق، چهرههای شاخص حاضر در این هیئت عبارتند از:
- ایلان ماسک (مدیرعامل تسلا و اسپیسایکس)
- تیم کوک (مدیرعامل اپل)
- جنسن هوانگ (مدیرعامل انویدیا)
- کلی اورتبرگ (مدیرعامل بوئینگ)
- دیوید سولومون (مدیرعامل گلدمن ساکس)
- لری فینک (مدیرعامل بلک راک)
- کریستیانو آمون (مدیرعامل کوالکام)
- مایکل میباخ (مدیرعامل مسترکارت)
در کنار این مدیران، مارکو روبیو (وزیر خارجه)، پیت هگست (وزیر جنگ) و اسکات بسنت (وزیر خزانهداری) نیز ستونهای سیاسی این کاروان را تشکیل میدهند. رسانهها این ترکیب را «نمایشی از نفوذ وال استریت و دره سیلیکون در کاخ سفید» توصیف کردهاند.
تحلیل اقتصادی-سیاسی: هدف از این «نمایش قدرت» چیست؟
ترکیب هیئت همراه ترامپ، یک پیام راهبردی شفاف به پکن و جهان دارد: آینده رقابت آمریکا و چین، در میدان کارخانهها و تراشهها رقم میخورد، نه صرفاً در اتاقهای فکر سیاست خارجی.
۱. آینده هوش مصنوعی و نیمهرساناها در گرو مذاکره (انویدیا و کوالکام)
حضور جنجالی «جنسن هوانگ» که در آخرین لحظات به پرواز ترامپ اضافه شد، نشاندهنده حساسیت پرونده تراشههای هوش مصنوعی است. تحلیلگران بر این باورند که محور اصلی مذاکرات، توافقی بالقوه به ارزش ۳۰۰ میلیارد دلار برای فروش تراشههای H200 انویدیا به چین است.
واقعیت میدان: شرکتهای چینی مانند علیبابا و تنسنت مشتاق خرید این تراشهها هستند، اما دولت بایدن (و اکنون ترامپ) نگران است چین از این فناوری برای پیشی گرفتن در رقابت هوش مصنوعی استفاده کند
سناریوی پیشنهادی: برخی گزارشها از احتمال توافق «نفت در برابر امنیت» یا «تراشه در برابر مواد معدنی کمیاب» خبر میدهند. چین که تأمینکننده ۹۰ درصد مواد معدنی کمیاب جهان است، میتواند دسترسی به این مواد را در ازای دریافت تراشههای پیشرفته تسهیل کند.
۲. بازگشت به نظم زنجیره تأمین جهانی (اپل، بوئینگ و تسلا)
اپل و بوئینگ نماد شرکتهایی هستند که از تنشهای تجاری متضرر شدهاند.
اپل: با وجود انتقال بخشی از تولید به هند و ویتنام، هنوز به شدت به زنجیره تأمین و بازار مصرف چین وابسته است. تیم کوک برای حفظ سهم اپل در دومین اقتصاد بزرگ جهان، نیاز به کاهش تعرفهها و اطمینان از ثبات قوانین دارد.
بوئینگ: این شرکت هوافضا به دنبال دریافت سفارشهای جدید از سوی خطوط هوایی چین است. چین پیش از این، خرید هواپیما از بوئینگ را به عنوان یک برگ برنده سیاسی متوقف کرده بود. احیای این قراردادها یکی از نشانههای عادیسازی روابط خواهد بود.
۳. نفوذ وال استریت: دسترسی به پسانداز عظیم چین
حضور مدیران گلدمن ساکس و بلک راک نشاندهنده یک هدف دیگر است: پسانداز عظیم ۳۵ درصدی خانوارهای چینی. سرمایهگذاران آمریکایی به دنبال باز کردن دروازههای سرمایهگذاری و جذب نقدینگی چین به بازارهای مالی خود هستند. در شرایطی که هزینههای سرمایهگذاری در هوش مصنوعی سر به فلک کشیده، وال استریت به شدت نیازمند «پول چین» است.
موانع سیاسی در برابر غولهای اقتصادی
با وجود این ترکیب قدرتمند، سفر ترامپ با چالشهای سیاسی بزرگی روبروست که میتواند رویای مدیران عامل را نقش بر آب کند:
- مسئله تایوان: چین از آمریکا میخواهد صراحتاً «با استقلال تایوان مخالفت» کند. با این حال، آنالیزها نشان میدهد که ترامپ حاضر به تغییر ادبیات راهبردی واشنگتن نیست، به ویژه پس از تصویب بسته ۱۱ میلیارد دلاری کمک تسلیحاتی به تایپه.
- بازدارندگی داخلی آمریکا: حتی اگر ترامپ بخواهد محدودیتهای تراشه را کاهش دهد، با مقاومت شدید کنگره و نهادهای امنیتی مواجه است. قانونی که اخیراً دیوان عالی درباره محدودیت اختیارات رئیسجمهور در وضع تعرفهها تصویب کرده، دست ترامپ را نیز تا حدی بسته است.
آیا این هیئت قدرتمند به نتیجه میرسد؟
تحلیلگران مؤسسه امنیت اتحادیه اروپا (EUISS) معتقدند که این نشست منجر به یک «تثبیت موقت تاکتیکی» خواهد شد، نه یک “توافق بزرگ تاریخی” (Grand Bargain).
- آنچه محتمل است: تشکیل «شورای تجارت و سرمایهگذاری» آمریکا و چین برای مدیریت اختلافات فنی، تمدید آتشبس تجاری (Busan Truce) و احتمالاً سفارش محدود بوئینگ یا خرید دلاری غلات آمریکایی.
- آنچه نامحتمل است: لغو کامل تحریمهای فناوری یا واگذاری بازار تراشههای پیشرفته به چین.
نتیجهگیری:
کاروان عظیم اقتصادی ترامپ نشاندهنده «امید» جامعه تجاری آمریکا برای پایان دادن به جنگ تجاری است، اما «واقعیت» میدان نبرد ژئوپلیتیک همچنان بر مذاکرات سایه انداخته است. مدیران عامل بزرگی که وارد پکن شدهاند، در واقع نمایندگان یک “لابی بزرگ” برای جلوگیری از جدایی کامل دو اقتصاد جهان هستند؛ تلاشی برای اینکه قطار جهانشمولی سرمایهداری از ریل خارج نشود. با این حال، سرعت و مسیر این قطار، تنها به دست دیپلماسی و نه تجارت، تعیین خواهد شد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟